Tammy
De verzorging van moederplanten

De verzorging van moederplanten

Genetisch gezien heeft iedereen een moeder. In de wereld van de tuinbouw reproduceert een moeder zich door zaad (seksueel) of door klonen (aseksueel). Er zijn een aantal technieken die gebruikt kunnen worden om planten te vermeerderen zonder de tussenkomst van pollen om zaden te produceren. De nieuwste, meest wetenschappelijke methode om dit te doen is weefselkweek. Hierbij wordt een reeks chemische processen gebruikt om een complete, volgroeide plant op te kweken uit een minuscuul stukje weefsel in een reageerbuis. Hoewel deze methode niet erg praktisch is voor de meeste tuinders, is het wel mooi dat dit kan! Er zijn twee methoden die elke tuinder gemakkelijk kan gebruiken: enten en klonen.

Waarom heb ik een moederplant nodig?
Om meer planten te verkrijgen voor je tuin. Onze behoefte aan klonen stamt uit het motto van tuinders: groter, sterker, sneller. Eén van de belangrijkste redenen voor tuinders is het behouden van exacte kopieën van zeldzame planten. Zo kan klonen zelfs het van je oma geërfde tomatenras voor generaties in stand houden. Er is slechts één moederplant nodig om een hele tuin vol planten te produceren. Nooit meer wachten tot de lente om planten te kopen, of wachten tot zaailingen volwassen zijn. Het gebruik van klonen om je groentetuin duurzaam te beheren is gewoon logisch. Je kunt de planten klonen die je het meest gebuikt… voor altijd.

Klonen is noodzaak bij sommige planten. Bijna alle bananen die we eten zijn gekloond! Een genetische mutatie in de eetbare varianten heeft de vruchten steriel gemaakt. In de natuur betekent dit meestal het begin van uitsterven. Slimme boeren vermeerderden de planten met lekker fruit en verspreidden deze eeuwen geleden over de hele wereld. Dankzij het wegsnoeien van uitlopers aan de basis van de planten in de vegetatieve fase, en het klonen hiervan, hebben we vandaag de dag nog steeds bananen.

Ook zouden we zonder klonen geen Franse wijnen hebben. Een reeks verwoestende ziekten en plagen had bijna alle wijnstokken vernietigd. Door klonen en enten op resistente onderstammen werden de Franse wijngaarden meer dan een eeuw geleden gered. Het mag duidelijk zijn dat kennis over klonen en moederplanten erg belangrijk is.

De natuur heeft zelf altijd al gekloond. Aardbeiplanten zijn hier een perfect voorbeeld van. Deze planten vormen uitlopers uit de basis van de plant die over de grond kruipen. Als de uitloper vruchtbare grond bereikt produceert deze wortels en groeit er een nieuwe plant. Dit geeft de moederplant de mogelijkheid om betere grond of meer zonlicht te bereiken voor haar nakomelingen. Een moeder wil altijd het beste voor haar kinderen, de aardbei-moeder is hierop geen uitzondering. In de tuin kun je de uitlopers laten wortelen in een pot, of op elke andere gewenste plek. Als de uitlopers geworteld zijn kunnen ze losgemaakt worden van de moederplant voor verkoop of verpoten.

De meeste planten doen dit echter niet vanzelf, handig klonen produceren zoals de aardbeiplant dit doet. Het is dus belangrijk om te weten waar je op moet letten bij de selectie van een moederplant. Je gaat exacte kopieën maken van deze moederplant, dus zorg ervoor dat je de beste, sterkste plant uitkiest. Houdt de moederplant in een pot die genoeg ruimte biedt voor het wortelstelsel. De nieuwe stoffen potten op de markt zoals Smart Pots of de Root Pouch zijn erg geschikt voor moederplanten. Deze potten zijn gemaakt van een viltachtig materiaal dat luchtdoorlatend, maar niet lichtdoorlatend is. Ze kunnen wortelrot en wortel cirkelen voorkomen, welke beide de groei kunnen belemmeren.

De moederplant voeden
De meeste mestproducten voor hydrocultuur bevatten een “groeiformule” die, wanneer spaarzaam toegepast, fantastisch zal werken voor een moederplant. Enkele voorbeelden zijn Botanicare Pure Blend Pro Grow (NPK 3-2-4), Fox Farms Grow Big (NPK 6-4-4) en General Organics Biothrive Grow (NPK 4-3-3).

Heb je veel klonen nodig? Dan kun je een zaailing opleiden tot moederplant, door deze te snoeien om vertakken te stimuleren voordat je stekken neemt. Dit kan simpel worden gedaan door de hoofdstengel te toppen als de plant groter wordt. Onthoud wel: minder is meer wanneer het op snoeien aankomt!

Laat altijd minstens twee bladparen met groeipunten zitten, zo vormen zich uit elke gesnoeide stengel twee nieuwe zijstengels. Deze truc kan herhaald worden totdat je genoeg stengels hebt om te voldoen aan je kloonbehoefte.

Probeer voor een snellere vertakking eens een extra stimulans te geven in de vorm van een zeewier- of algenproduct zoals Nitrozime of Bioweed. Deze producten helpen de vorming van nieuwe stengels te stimuleren. Ook kunnen ze helpen bij wortelvorming, gebruik deze voeding dus ook in de week dat je stekken neemt.

Het maken van goede nakomelingen
Voor bijna alle planten is de fase van vegetatieve groei het beste moment om te klonen. Om de moederplant in die voor vegetatieve vermeerdering geschikte toestand te houden zal je een lamp moeten gebruiken om 18 uur licht per dag te kunnen geven. Moederplanten hebben regelmatig voedingsstoffen en water nodig, maar pas op dat je het niet overdrijft. Een teveel aan voeding kan essentiële nutriënten buitensluiten die de moederplant nodig heeft voor een gezonde groei. Teveel water kan verschillende schimmel- en ongedierteproblemen veroorzaken. Daarnaast kan de te grote stroom aan voeding en water in de moederplant het ook moeilijker maken om de stekken te laten wortelen. De juiste voeding geven aan de moederplant voor het klonen kan een wereld van verschil maken voor de nakomelingen. Onthoud dat alles in haar systeem op het moment van klonen ook in het systeem van de nakomelingen zit.

Een goede vuistregel is om een halve week voor het stekken de normale dosis voeding te halveren. In die week is het ook een goed idee om wat vitaminen en hormonen aan de voeding toe te voegen. Een dosis Superthrive is ook erg goed voor de moederplant, gebruik dit volgens de gebruiksaanwijzing. Wat betreft de hoeveelheid water is de simpelste manier het voelen van de grond, je wilt vochtige grond, geen natte. Als de grond tussen de bemestingen opdroogt gebruik dan gewoon kraanwater voor het gieten.

Het stekken
Begin het stekken altijd met schoon gereedschap en zorg ervoor dat alles klaarligt. Je hebt een steriel mes of een schaar nodig, kweekaarde of stekpluggen, stekpoeder om wortelvorming te stimuleren en natuurlijk de moederplant. Kies een scheut die nieuwe groei en minstens 2-3 bladparen bevat. Snijdt deze af onder een hoek van 45 graden en plaats de stek zo snel mogelijk in het stekpoeder, druk de stek daarna in de aarde. Besproei de stekken dagelijks met water om ze tevreden te houden tot de wortels beginnen te groeien.

De moeder van de vindingrijkheid en snelheid
Bij enten wordt een stek van de ene plant, de ent, bevestigd aan het wortelstelsel van een andere plant, de zogenaamde onderstam. De nieuwe plant bevat het genoom van de moederplant en de onderstam voorziet in de opname van voedingsstoffen via zijn wortels. Je kunt erg creatief zijn met enten, door verschillende combinaties te maken van bijvoorbeeld kleuren en gewenste gewaseigenschappen van de ent en de onderstam. Ook kan enten worden gebruikt om stressfactoren als ziekten of ongedierte te boven te komen, of zelfs uitkomst bieden bij problemen met de bodemkwaliteit van een tuin.

Enten kan een binnentuin efficiënter maken. Geënte groenteplanten kunnen een vroegere en langere oogstperiode hebben. Het vermeerderen van bloeiklare planten biedt een verscheidenheid aan voordelen. Succes start bij een gezonde, gelukkige moederplant, en weten wanneer het beste moment is om te stekken.

Dit artikel is geschreven door Jenn DiGioia en oorspronkelijk gepubliceerd in Garden Culture Magazine, uitgave 3, getiteld “Mothering Techniques: How To Care for a Mom”.

Meer inspiraties & Tips

  • Tammy

    Bloombastic is een rijke voedingsstof voor je planten, het zorgt voor grote bloemen en zoetgeurende- en heerlijke vruchten. Je gebruikt de stimulator tijdens de bloei en afrijpfase.

  • Tammy

    Silic Boost is een krachtige booster met als hoofdbestanddeel silicium. Dit element is ontzettend goed voor je planten en maakt ze sterker. Je gebruikt Silic Boost tijdens de groeifase van je plant.

  • Tammy

    Met een tuinkas verleng je het tuinseizoen aanzienlijk. Je kunt al in februari beginnen met voorzaaien en tot ver in oktober oogst je nog de laatste groenten! Daarnaast maakt een kas het mogelijk om exotische planten te kweken en vorstgevoelige exemplaren goed de winter door te loodsen. Kortom: de mogelijkheden met een kas zijn oneindig. Waar je precies op moet letten bij de aanschaf, het plaatsen en het gebruik van een kas? Lees snel verder.